{"id":10440,"date":"2013-02-25T10:03:14","date_gmt":"2013-02-25T08:03:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dws-xip.pl\/encyklopedia\/?p=10440"},"modified":"2014-02-25T23:38:46","modified_gmt":"2014-02-25T21:38:46","slug":"ppanc-37pak-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/ppanc-37pak-de\/","title":{"rendered":"Armata przeciwpancerna 3,7 cm Panzerabwehrkanone"},"content":{"rendered":"
\"Armata<\/a>
Armata przeciwpancerna 3,7 cm Panzerabwehrkanone<\/figcaption><\/figure>\n

Historia konstrukcji:<\/strong>
\nArmata przeciwpancerna 3,7 cm Pak zosta\u0142a opracowana w drugiej po\u0142owie lat 20-tych w niemieckich zak\u0142adach Rheinmetall-Borsig AG w D\u00fcsseldorfie. Przyj\u0119ta na uzbrojenie w 1928 roku pod oznaczeniem 3,7 cm TAK<\/em> (skr\u00f3t od Tankabwehrkanone<\/em>). Pierwsza wersja by\u0142a zaopatrzona w drewniane ko\u0142a z metalow\u0105 obr\u0119cz\u0105 i dostosowana do trakcji konnej. Do 1933 roku wyprodukowano ok. 200 egzemplarzy tej wersji.<\/p>\n

Po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy potrzeby Wehrmachtu wymaga\u0142y o wiele wi\u0119kszej produkcji dzia\u0142 przeciwpancernych. Konstrukcj\u0119 dostosowano do trakcji motorowej, czego najwidoczniejszym elementem by\u0142y nowe ko\u0142a wykonane z t\u0142oczonej blachy i zaopatrzone w pneumatyczne ogumienie. Dzia\u0142o otrzyma\u0142o tak\u017ce nowe oznaczenie 3,7 cm Pak.<\/em> (skr\u00f3t od Panzerabwehrkanone<\/em>). Ostatnia zmiana nazwy mia\u0142a miejsce 16 marca 1940 roku, kiedy wszystkie jednostki przeciwpancerne przekszta\u0142cono w oddzia\u0142y Panzerj\u00e4ger<\/em> (niszczycieli czo\u0142g\u00f3w), a u\u017cywane przez nie dzia\u0142a przeciwpancerne otrzyma\u0142y nazw\u0119 Panzerj\u00e4gerkanone<\/em> (skr\u00f3t 3,7 cm Pak.<\/em> pozosta\u0142 bez zmian). U\u017cywane powszechnie w powojennej literaturze oznaczenie ‘3,7 cm Pak 35\/36’ nie znajduje odzwierciedlenia w oryginalnych dokumentach i instrukcjach z czas\u00f3w wojny.<\/p>\n

Wersja opracowana na potrzeby wojsk powietrznodesantowych otrzyma\u0142a l\u017cejsz\u0105 lawet\u0119 leichter Feltlafette<\/em> i mog\u0142a by\u0107 zrzucana na spadochronach transportowych.<\/p>\n

1 wrze\u015bnia 1939 roku armia niemiecka posiada\u0142a 11.200 dzia\u0142 tego typu. Do czasu ataku na ZSRR liczba ta zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 do 14.459 egzemplarzy. Niewystarczaj\u0105ca skuteczno\u015b\u0107 wobec dysponuj\u0105cych grubym opancerzeniem czo\u0142g\u00f3w radzieckich zadecydowa\u0142a o przerwaniu produkcji w styczniu 1942 roku na korzy\u015b\u0107 armat przeciwpancernych 5 cm Pak. 38<\/em> oraz 7,5 cm Pak. 40<\/em>. \u0141\u0105cznie w latach 1928-1942 wyprodukowano 16.539 dzia\u0142.<\/p>\n

Cena jednostkowa wynosi\u0142a 5.730 RM. Do produkcji jednego egzemplarza zu\u017cywano nast\u0119puj\u0105ce ilo\u015bci materia\u0142\u00f3w (w kg): Fe 760, Mo 0,28, Cr 2,16, Sn 0,03, Cu 2,4, Al 21,3, Pb 0,11, Zn 0,9, Ni 2,16, kauczuk 66,3. Proces produkcyjny wymaga\u0142 900 roboczogodzin.<\/p>\n

\n

Dzia\u0142a tego typu stanowi\u0142y tak\u017ce uzbrojenie p\u00f3\u0142g\u0105sienicowych transporter\u00f3w opancerzonych Sd.Kfz. 250\/10<\/em> i Sd.Kfz. 251\/10<\/em>, a tak\u017ce licznych pojazd\u00f3w improwizowanych z kt\u00f3rych najbardziej znane wykorzystywa\u0142y podwozie ko\u0142owe ci\u0105gnika Kfz. 69<\/em> oraz zdobyczne francuskie ci\u0105gniki g\u0105sienicowe Renault UE<\/em>.<\/p>\n

\n

Dane techniczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Kaliber:
\nAmunicja:
\nMasa:
\n 
\nWymiary:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 lufy:
\n 
\nOdrzut lufy:
\nK\u0105t ostrza\u0142u w elewacji:
\nK\u0105t ostrza\u0142u w azymucie:
\nSzybkostrzelno\u015b\u0107:<\/td>\n		37 mm
\n37x250R
\nna stanowisku 328 kg,
\nw transporcie 440 kg
\n3.400 x 1.650 x 1.170 mm
\nz zamkiem 1.654,8 mm
\n(w tym cz\u0119\u015b\u0107 gwintowana 1.308 mm)
\nmaksymalny 595 mm
\nod -8\u00b0 do +25\u00b0
\n59\u00b0
\n16-20 strz.\/min<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Opis konstrukcji:<\/strong>
\nMonoblokowa gwintowana lufa stalowa o 16 prawoskr\u0119tnych zwojach. \u017bywotno\u015b\u0107 lufy wynosi\u0142a ok. 4.000-5.000 wystrza\u0142\u00f3w. Zamek klinowy o ruchu poziomym dzia\u0142a\u0142 jako p\u00f3\u0142automatyczny tylko przy amunicji przeciwpancernej. Hydrauliczny opornik (mie\u015bci\u0142 1,1 litra oleju glicerynowego) i spr\u0119\u017cynowy powrotnik umieszczone pod luf\u0105. Pancerna os\u0142ona chroni\u0105ca obs\u0142ug\u0119 przed ogniem broni ma\u0142okalibrowej by\u0142a silnie pochylona, a jej g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adana dla poprawy pola widzenia obs\u0142ugi i obni\u017cenia sylwetki dzia\u0142a na zamaskowanej pozycji. Przyrz\u0105dy celownicze Zielfernrohr 1×11\u00b0<\/em> (teleskopowa luneta o powi\u0119kszeniu 1x i polu widzenia 11 stopni) i pokr\u0119t\u0142a mechanizm\u00f3w naprowadzania by\u0142y umieszczone po lewej stronie lufy (spust zdublowany po stronie prawej). \u0141o\u017ce dolne dwuogonowe rozstawne (przy zwartych ogonach k\u0105t wychylenia lufy wynosi\u0142 6 stopni). Ogony o konstrukcji rurowej zako\u0144czone lemieszami. Zawieszenie z ogumieniem pneumatycznym dostosowane do holowania trakcj\u0105 mechaniczn\u0105 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 45 km\/h. Jako holowniki wykorzystywano najcz\u0119\u015bciej samochody terenowe Kfz. 12<\/em> lub lekkie ci\u0105gniki Kfz. 69<\/em>, ale podczas wojny wykorzystywano do tego celu szerok\u0105 gam\u0119 pojazd\u00f3w od motocykli po samochody ci\u0119\u017carowe, a tak\u017ce trakcj\u0119 konn\u0105 (zaprz\u0119g dwukonny). Obs\u0142uga dzia\u0142a liczy\u0142a 5 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

\n

Amunicja:<\/strong>
\nStosowano amunicj\u0119 scalon\u0105. Oznaczenie kodowe \u0142uski 6331 (6331\/67) \u2013 masa 0,55 kg, d\u0142ugo\u015b\u0107 250 mm, \u015brednica kryzy 51,5 mm. Amunicja by\u0142a transportowana w metalowych skrzynkach mieszcz\u0105cych 12 naboi o masie od 20,5 kg do 20,9 kg (w zale\u017cno\u015bci od typu pocisku). Przyczepka amunicyjna mie\u015bci\u0142a standardowo 180 pocisk\u00f3w przeciwpancernych i 36 od\u0142amkowych.<\/p>\n

\n

Przeciwpancerna 3,7 cm Panzergranatpatrone<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:<\/td>\n		337 mm
\n119,2 mm
\n1,32 kg
\n0,685 kg
\n0,013 kg
\n0,189 kg Digl.R.P.-8.2
\n762 m\/s<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Przeciwpancerny pocisk pe\u0142nokalibrowy 3,7 cm Pzgr.<\/em> typu APHE. Wykonany z wysokogatunkowej stali stopowej korpus mie\u015bci\u0142 niewielki \u0142adunek wybuchowy pobudzany zapalnikiem dennym typu Bd.Z. (5103*) der 3,7 cm Pzgr<\/em>. W cz\u0119\u015bci dennej znajdowa\u0142 si\u0119 smugacz typu Lichtspurh\u00fclse Nr. 1<\/em>.<\/p>\n

Przebijalno\u015b\u0107 p\u0142yty pancernej odchylonej od pionu o 30 stopni:<\/p>\n\n\n\n\n
odleg\u0142o\u015b\u0107<\/td>\ngrubo\u015b\u0107 p\u0142yty<\/td>\n<\/tr>\n
100 m
\n500 m
\n1.000 m
\n1.500 m<\/td>\n		34 mm
\n29 mm
\n22 mm
\n19 mm<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Opracowano tak\u017ce inne wersje tego pocisku:<\/p>\n

– 3,7 cm Panzergranatpatrone 18<\/em><\/p>\n

cechowa\u0142a go inna geometria cz\u0119\u015bci ostro\u0142ukowej oraz miedziany pier\u015bcie\u0144 wiod\u0105cy o szeroko\u015bci 8,3 mm, kt\u00f3ry by\u0142 umieszczony dalej od dna pocisku<\/p>\n

– 3,7 cm Panzergranatpatrone 18 V<\/em><\/p>\n

cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142owicowa by\u0142a wykonana z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci \u2013 sto\u017ckowej wykonanej z utwardzonej stali oraz cylindrycznej mieszcz\u0105cej \u0142adunek wybuchowy oraz gniazdo zapalnika ze smugaczem,<\/p>\n

– 3,7 cm Panzergranatpatrone (\u00dcb.)<\/em><\/p>\n

wersja szkolna pozbawiona materia\u0142u wybuchowego.<\/p>\n

\n

Przeciwpancerna 3,7 cm Panzergranatpatrone 40<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 rdzenia:
\n\u015arednica rdzenia:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\n 
\n 
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:<\/td>\n		305,5 mm
\n88,3 mm
\n58 mm
\n16 mm
\n0,97 kg
\n0,368 kg
\n0,150 kg Digl.R.P.-8.2
\nlub 0,160 kg Ngl.R.P.-11,5
\nlub 0,186 kg Digl.Str.P.-9,5
\n1.020 m\/s<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Przeciwpancerny pocisk rdzeniowy 3,7 cm Pzgr. 40<\/em> typu APCR. Rdze\u0144 by\u0142 wykonany z w\u0119glika wolframu i osadzony w skorupie wykonanej z mi\u0119kkiej stali. Dla zmniejszenia oporu aerodynamicznego cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142owicowa pocisku by\u0142a przykryta lekk\u0105 i sztywn\u0105 os\u0142on\u0105 balistyczn\u0105 wykonan\u0105 ze stopu aluminium, miedzi i magnezu (od 1940 roku os\u0142ona ta przybra\u0142a form\u0119 czepca ochronnego z \u017celaza). W cz\u0119\u015bci dennej znajdowa\u0142 si\u0119 smugacz typu Leuchtsatz<\/em>.<\/p>\n

Przebijalno\u015b\u0107 p\u0142yty pancernej odchylonej od pionu o 30 stopni:<\/p>\n\n\n\n\n
odleg\u0142o\u015b\u0107<\/td>\ngrubo\u015b\u0107 p\u0142yty<\/td>\n<\/tr>\n
100 m
\n500 m<\/td>\n		64 mm
\n34 mm<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Eksperymentalna przeciwpancerna 3,7 cm PPG<\/span><\/p>\n\n\n\n
Masa rdzenia:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:<\/td>\n		0,614 kg
\n624,3 mm
\n385,3 mm<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk podkalibrowy typu APDSFS z odrzucanymi po opuszczeniu lufy pier\u015bcieniami wiod\u0105cymi prowadz\u0105cymi silnie wyd\u0142u\u017cony rdze\u0144 w przewodzie lufy (skr\u00f3t w oznaczeniu od \u2018Peenem\u00fcnder Pfeil-Gescho\u00df\u2019). Amunicja tego typu jest szeroko u\u017cywana we wsp\u00f3\u0142czesnych dzia\u0142ach czo\u0142g\u00f3w podstawowych.<\/p>\n

\n

Od\u0142amkowa 3,7 cm Sprenggranatpatrone 18 umg<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		341,5 mm
\n134 mm
\n1,26 kg
\n0,615 kg
\n0,026 kg
\n0,175 kg Digl.R.P.-8.2
\n745 m\/s
\n7.200 m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk 3,7 cm Granate 18 umg<\/em> typu HE w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci grubo\u015bciennej skorupy mie\u015bci\u0142 komor\u0119 \u0142adunku wybuchowego, natomiast w dolnej du\u017cy smugacz Lichtspurh\u00fclse Nr. 3<\/em>. Niewielki \u0142adunek wybuchowy by\u0142 pobudzany g\u0142owicowym zapalnikiem uderzeniowym typu 3,7 cm Kpf.Z.<\/em> lub od 1940 roku typu 3,7 cm Kpf.Z.Zerl.P.<\/em> lub 3,7 cm Kpf.Z.Zerl.P.v<\/em>.<\/p>\n

\n

Od\u0142amkowa 3,7 cm Sprenggranatpatrone 40<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		353,5 mm
\n140 mm
\n1,315 kg
\n0,665 kg
\n0,045 kg
\n0,175 kg Digl.R.P.-8.2
\n745 m\/s
\n7.200 m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk od\u0142amkowy 3,7 cm Gr. 40<\/em> typu HE wewn\u0105trz grubo\u015bciennej skorupy\u00a0 mie\u015bci\u0142 komor\u0119 \u0142adunku wybuchowego, natomiast w cz\u0119\u015bci dennej niewielki smugacz. Powi\u0119kszony \u0142adunek wybuchowy by\u0142 pobudzany g\u0142owicowym zapalnikiem uderzeniowym typu A.Z. 39<\/em> (Rh.S. 274<\/em> lub Rh.S. 222<\/em>).<\/p>\n

\n

Przeciwpancerna nadkalibrowa 3,7 cm Stielgranate 41<\/span><\/p>\n\n\n\n
\u015arednica g\u0142owicy:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		159 mm
\nz zapalnikiem 738 mm
\n8,51 kg
\n2,42 kg
\n0,217 kg Ngl.R.P.-11,5
\n110 m\/s
\npraktyczna 300 m,
\nmaksymalna 800 m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk nadkalibrowy zak\u0142adany od strony wylotowej lufy. Do \u015brodka przewodu lufy by\u0142 wprowadzany trzpie\u0144 przejmuj\u0105cy energi\u0119 gaz\u00f3w wylotowych powsta\u0142ych z odpalenia \u015blepego naboju. Stabilizacja pocisku w locie za pomoc\u0105 sze\u015bciu brzechw. \u0141adunek kumulacyjny, uformowany z mieszaniny trotylu i heksogenu, by\u0142 pobudzany g\u0142owicowym zapalnikiem uderzeniowym typu A.Z. 5075<\/em> lub A.Z. 5095<\/em> (dodatkowo zaopatrzony w zawleczk\u0119 zabezpieczaj\u0105c\u0105) oraz zapalnik denny Bd.Z. 5130<\/em>. Na czas transportu pocisk wraz z zapalnikiem i nabojem odpalaj\u0105cym by\u0142y zapakowane razem w drewnian\u0105 skrzynk\u0119.<\/p>\n

Przebijalno\u015b\u0107 p\u0142yty pancernej odchylonej od pionu o 30 stopni wynosi\u0142a 180 mm.<\/p>\n

\n

Do cel\u00f3w szkoleniowych u\u017cywano tak\u017ce atrapy pocisku Ex. Patrone der 3,7 cm Pak.<\/em> (pozwala\u0142y na \u0107wiczenia dzia\u0142oczyn\u00f3w z podawaniem pocisku i wprowadzaniem go do komory zamkowej) oraz z u\u017cyciem wk\u0142adki do komory zamkowej \u0142adunk\u00f3w hukowych Man\u00f6verkartusche des l.J.G. 18<\/em> (symulowa\u0142y oddanie strza\u0142u).<\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h1>\n

Instrukcja H.Dv. 481\/73 \u201eMerkblatt f\u00fcr die Munition der 3,7 cm Panzerabwehrkanone (3,7 cm Pak.)\u201d, 1938 r.<\/h1>\n

Raport brytyjskiego wywiadu \u201eEnemy weapons. Part III. German light anti-aircraft and anti-tank guns\u201d, The War Office,\u00a0 1942 r.<\/h1>\n

Wolfgand Fleischer \u201e3,7-cm-Panzerj\u00e4gerkanone\u201d, Waffen-Arsenal Band 169, wyd. PODZUN-PALLAS-VERLAG GmbH, 1997 r.<\/h1>\n

Werner Haupt \u201eGerman anti-tank guns 1935-1945\u201d, wyd. Schiffer Publishing Ltd., 1990 r.<\/h1>\n

Chris Chant \u201eArtillery\u201d, wyd. Silverdale Books, 2005 r.<\/h1>\n

Terry Gander, Peter Chamberlain \u201eEnzyklop\u00e4die deutscher waffen 1939-1945\u201d, wyd. Motorbuch Verlag, 2006 r.<\/h1>\n

Peter Chemberlain, Hilary L. Doyle, Thomas T. Jentz \u201eEncyklopedia of German Tanks in World War Two\u201d, wyd. A&AP, 1978 r.<\/h1>\n

\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u041a\u043e\u043b\u043e\u043c\u044b\u0435\u0446 \u201e\u041f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432\u0442\u0430\u043d\u043a\u043e\u0432\u0430\u044f \u0430\u0440\u0442\u0438\u043b\u043b\u0435\u0440\u0438\u044f \u0412\u0435\u0440\u043c\u0430\u0445\u0442\u0430 1939-1945 \u0433\u0433.\u201d, 2006 r.<\/h1>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia konstrukcji: Armata przeciwpancerna 3,7 cm Pak zosta\u0142a opracowana w drugiej po\u0142owie lat 20-tych w niemieckich zak\u0142adach Rheinmetall-Borsig AG w D\u00fcsseldorfie. Przyj\u0119ta na uzbrojenie w …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-10440","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artc-de"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10440"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10942,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10440\/revisions\/10942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}