{"id":14255,"date":"2015-01-21T10:01:19","date_gmt":"2015-01-21T09:01:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dws-xip.pl\/encyklopedia\/?p=14255"},"modified":"2016-12-02T18:11:43","modified_gmt":"2016-12-02T17:11:43","slug":"dzkol80cm-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/dzkol80cm-de\/","title":{"rendered":"Armata kolejowa 80 cm schwerer Gustav Ger\u00e4t (Eisenbahn)"},"content":{"rendered":"
\"Dzia\u0142o<\/a>
Dzia\u0142o kolejowe 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>\n

Historia konstrukcji:<\/strong>
\nArmata kolejowa 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/em> zosta\u0142a opracowana w niemieckich zak\u0142adach Friedrich Krupp A.G. w Essen. Zespo\u0142em projektowym kierowa\u0142 profesor Erich M\u00fcller. Opracowanie techniczne projektu realizowano od 1937 roku. Pierwszy egzemplarz uko\u0144czono w 1941 roku. Oba wyprodukowane egzemplarze otrzyma\u0142y nazwy w\u0142asne \u201eDora<\/em>\u201d (schwerer Gustav D1<\/em>) oraz \u201eGustav<\/em>\u201d (schwerer Gustav D2<\/em>).<\/p>\n

Pierwsze dzia\u0142o zosta\u0142o nieodp\u0142atnie przekazane Hitlerowi przez w\u0142a\u015bciciela zak\u0142ad\u00f3w Gustava Kruppa von Bohlen und Halbach (uroczysta oficjalna ceremonia odby\u0142a si\u0119 8 stycznia 1942 roku), natomiast drugi egzemplarz uko\u0144czony w maju 1943 roku zakupiono za 7 milion\u00f3w RM.<\/p>\n

Prace nad trzecim przeprojektowanym dzia\u0142em \u201elanger Gustav<\/em>\u201d (kaliber zmniejszony do 520 mm i zwi\u0119kszona do 43 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015b\u0107 lufy z u\u017cyciem pocisku o masie 680 kg z dodatkowym silnikiem rakietowym mia\u0142y pozwoli\u0107 uzyska\u0107 dono\u015bno\u015b\u0107 190 km) przerwa\u0142 alianci nalot 27 lutego 1943 roku, kt\u00f3ry zniszczy\u0142 specjalnie wybudowan\u0105 do tego celu hal\u0119 fabryczn\u0105.<\/p>\n

\n

\"Dzia\u0142o<\/a>
Dzia\u0142o kolejowe 80 cm Ger\u00e4t (E) \u201eDora\u201d na stanowisku pod Sewastopolem<\/figcaption><\/figure>\n

Zastosowanie:<\/strong>
\nTesty bojowe dzia\u0142a \u201eDora<\/em>\u201d odby\u0142y si\u0119 w 1941 roku: mi\u0119dzy 10 wrze\u015bnia a 6 pa\u017adziernika na poligonie Hillersleben ko\u0142o Magdeburda przetestowano luf\u0119 na stanowisku testowym, a nast\u0119pnie mi\u0119dzy 25 listopada a 5 grudnia na nadmorskim poligonie R\u00fcgenwalde badano kompletne dzia\u0142o – wystrzelono w\u00f3wczas \u0142\u0105cznie 18 pocisk\u00f3w. Mi\u0119dzy 5 a 17 czerwca 1942 roku w ramach dywizjonu schwere Artillerie-Abteilung (E) 672<\/em> podczas obl\u0119\u017cenia Sewastopolu wystrzelono 48 pocisk\u00f3w ostrzeliwuj\u0105c 7 cel\u00f3w (okoliczne forty, sk\u0142ad amunicji i samo miasto).<\/p>\n

\"Dzia\u0142o<\/a>
Dzia\u0142o kolejowe 80 cm Ger\u00e4t (E) \u201eDora\u201d na stanowisku pod Sewastopolem<\/figcaption><\/figure>\n

Jednostk\u0119 dyslokowano nast\u0119pnie na p\u00f3\u0142nocny odcinek frontu do oddzia\u0142\u00f3w oblegaj\u0105cych Leningrad, ale ze stanowiska w rejonie miasteczka Garbunki nie odda\u0142o ani jednego strza\u0142u i ostatecznie dzia\u0142o wr\u00f3ci\u0142o na poligon w R\u00fcgenwalde, gdzie dokonano remontu podzespo\u0142\u00f3w i wymiany lufy.<\/p>\n

Jesieni\u0105 1943 roku przetransportowano je z R\u00fcgenwalde do Auerswalde ko\u0142o Chemnitz, gdzie w kwietniu 1945 roku poszczeg\u00f3lne elementy zosta\u0142y zniszczone przy u\u017cyciu materia\u0142\u00f3w wybuchowych.<\/p>\n

Drugie dzia\u0142o \u201eGustav<\/em>\u201d przetestowano najpierw na poligonie Hillersleben (8 wrze\u015bnia 1942 roku), a nast\u0119pnie w R\u00fcgenwalde (24-27 luty 1943 roku). W obliczu ofensywy Rosjan dzia\u0142o rozmontowano pod koniec 1944 roku i przetransportowano najpierw do Auerswalde, a ostatecznie do rejonu Grafenw\u00f6hr-Metzenhof, gdzie podzespo\u0142y zosta\u0142y zniszczone przy u\u017cyciu materia\u0142\u00f3w wybuchowych.<\/p>\n

\n

Znaleziony na poligonie R\u00fcgenwalde (powojenne polskie Dar\u0142owo) pocisk zosta\u0142 przewieziono do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, gdzie mo\u017cna go podziwia\u0107 na wystawie plenerowej przed frontem budynku. Kompletny pocisk z czepcem balistycznym znajduje si\u0119 tak\u017ce w brytyjskim Imperial War Museum w Londynie.<\/p>\n

\n

\"Zniszczona<\/a>
Zniszczona lufa dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>\n

Dane techniczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Kaliber:
\nMasa ca\u0142kowita:
\nMasa lufy:
\nWymiary:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 lufy:
\n 
\nK\u0105t ostrza\u0142u w elewacji:
\nK\u0105t ostrza\u0142u w azymucie:
\nSzybkostrzelno\u015b\u0107:<\/td>\n		800 mm
\n1.344.000 kg
\nok. 400.000 kg
\n47.300 x 7.100 x 11.600 mm
\n32.480 mm
\n(w tym cz\u0119\u015b\u0107 gwintowana 25.460 mm)
\nod +10\u00b0 do +53\u00b0
\n0\u00b0
\n1 strz.\/20 min<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Opis konstrukcji:<\/strong>
\nLufa stalowa, gwintowana zaopatrzona w 96 prawoskr\u0119tnych zwoj\u00f3w. Obj\u0119to\u015b\u0107 komory nabojowej 361,7 dm3<\/sup>. Zastosowano zamek klinowy o ruchu poziomym. Planowana \u017cywotno\u015b\u0107 lufy wynosi\u0142a ok. 100 wystrza\u0142\u00f3w.<\/p>\n

\"Zamek<\/a>
Zamek klinowy dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>\n

Jako podwozie dzia\u0142a zastosowano 4 dziesi\u0119cioosiowe platformy (po dwie obok siebie przed i za opieranym na podporach centralnym modu\u0142em dzia\u0142a) poruszaj\u0105ce si\u0119 po u\u0142o\u017conych r\u00f3wnolegle dw\u00f3ch specjalnie wzmocnionych torach dla wytrzymania nacisku 33,75 tony na o\u015b (stosowane w tych torach szyny tak\u017ce by\u0142y podw\u00f3jne, z poprzecznymi usztywnieniami). Monta\u017c dzia\u0142a na stanowisku ogniowym w kszta\u0142cie \u0142uku odbywa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 dw\u00f3ch ci\u0119\u017ckich d\u017awig\u00f3w budowlanych produkcji zak\u0142ad\u00f3w Ardelt Werke (wysoko\u015b\u0107 17,5 metra, szeroko\u015b\u0107 14,5 metra, prze\u015bwit 14 metr\u00f3w).<\/p>\n

\"Specjalne<\/a>
Specjalne tory stanowiska ogniowego dla dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Monta\u017c<\/a>
Monta\u017c \u0142o\u017ca dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Monta\u017c<\/a>
Monta\u017c ko\u0142yski dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Monta\u017c<\/a>
Monta\u017c lufy dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Ko\u0144cowy<\/a>
Ko\u0144cowy monta\u017c dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Lokomotywa<\/a>
Lokomotywa spalinowo-elektryczna typu D 311<\/figcaption><\/figure><\/p>\n

Do przetaczania dzia\u0142a podczas zajmowania stanowiska bojowego oraz dla dostarczania energii elektrycznej dla licznych mechanizm\u00f3w dzia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0142y po dwie specjalnie opracowane spalinowo-elektryczne lokomotywy typu D 311<\/em>.<\/p>\n

\n

\"Podstawienie<\/a>
Podstawienie wagonu amunicyjnego dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n
\"Windy<\/a>
Windy amunicyjne dzia\u0142a kolejowego 80 cm Ger\u00e4t (E)<\/figcaption><\/figure>
\n\"amunicja_1\"<\/a><\/p>\n

Amunicja:<\/strong>
\nStosowano amunicj\u0119 rozdzielnego \u0142adowania z g\u0142\u00f3wnym \u0142adunkiem miotaj\u0105cym (Hauptkartusche) umieszczonym w stalowej \u0142usce (masa \u0142uski 350 kg, d\u0142ugo\u015b\u0107 1.270 mm, \u015brednica 910 mm, grubo\u015b\u0107 \u015bcianek 5 mm, sp\u0142onka pobudzana elektrycznie typu C\/12 nA, masa \u0142adunku miotaj\u0105cego 920 kg) oraz dwoma \u0142adunkami dodatkowymi (Vorkartusche 1 oraz Vorkartusche 2) w cylindrycznych workach z materia\u0142u (ka\u017cdy o masie 465 kg i d\u0142ugo\u015bci 1.630 mm dla amunicji przeciwbetonowej oraz masie 535 kg dla amunicji burz\u0105cej). Jako \u0142adunek miotaj\u0105cy stosowano Gudol R. P.<\/p>\n

\n

\"Wy\u0142adunek<\/a>
Wy\u0142adunek kompletnego \u0142adunku miotaj\u0105cego z wagonu amunicyjnego<\/figcaption><\/figure>\n

Przeciwbetonowa 80 cm Granate Beton<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 czepca balistycznego:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		6.790 mm
\nkorpus bez czepca 2.540 mm
\n1.530 mm
\nok. 7.100 kg
\n250 kg
\n1.850 kg
\n720 m\/s
\n37.200 m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk 80 cm Gr. Be<\/em> typu AP-HE zaopatrzony w zapalnik denny typu Bd. Z. C\/38<\/em>. W trakcie strzela\u0144 poligonowych potwierdzono zdolno\u015b\u0107 przebicia metrowego pancerza ze stali lub siedmiometrowej \u015bciany z \u017celbetu. Pomimo wszystkich podj\u0119tych stara\u0144 (badania meteorologiczne, kontrola stanu lufy, staranny dob\u00f3r materia\u0142u miotaj\u0105cego itp.) w warunkach bojowych odnotowano bardzo du\u017cy rozrzut pocisk\u00f3w dochodz\u0105cy do 740 metr\u00f3w wzgl\u0119dem punktu celowania.<\/p>\n

\n

\"Amunicja<\/a>
Amunicja burz\u0105ca 80 cm Sprenggranate<\/figcaption><\/figure>\n

Burz\u0105ca 80 cm Sprenggranate<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa pocisku:
\nMasa materia\u0142u wybuchowego:
\nMasa \u0142adunku miotaj\u0105cego:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		8.260 mm
\n3.450 mm
\nok. 4.800 kg
\n400 kg
\n1.990 kg
\n820 m\/s
\n47.000 m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk 80 cm Sprgr.<\/em> typu HE zaopatrzony w g\u0142owicowy zapalnik uderzeniowy Hbgr Z 40 K<\/em> oraz zapalnik denny typu Bd. Z. C\/38<\/em>. Po detonacji pocisku w gruncie powstawa\u0142 krater \u015brednicy 27,5 metra i g\u0142\u0119boko\u015bci 9 metr\u00f3w. Czas lotu pocisku na maksymaln\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 wynosi 104,5 sekundy. <\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h3>\n

Instrukcja H.Dv.g. 119\/688 \u201eVorl\u00e4ufige Schu\u00dftafel f\u00fcr das Ger\u00e4t Dora mit der Sprgr.\u201d, 1942 r.<\/h3>\n

Terry Gardner, Peter Chamberlain \u201eEnzyklop\u00e4die deutscher waffen 1939-1945\u201d, wyd. Motorbuch Verlag, 2006 r.<\/h3>\n

Chris Chant \u201eArtillery\u201d, wyd. Amber Books, 2005 r.<\/h3>\n

<\/h3>\n

Internet:<\/h3>\n

http:\/\/www.schwerer-gustav.de\/<\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia konstrukcji: Armata kolejowa 80 cm Ger\u00e4t (E) zosta\u0142a opracowana w niemieckich zak\u0142adach Friedrich Krupp A.G. w Essen. Zespo\u0142em projektowym kierowa\u0142 profesor Erich M\u00fcller. Opracowanie …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14256,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[279],"tags":[417,377],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14255"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14255"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16745,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14255\/revisions\/16745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}