{"id":2761,"date":"2012-10-29T02:02:23","date_gmt":"2012-10-29T00:02:23","guid":{"rendered":""},"modified":"2013-08-13T22:35:25","modified_gmt":"2013-08-13T20:35:25","slug":"garandm1-us","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/garandm1-us\/","title":{"rendered":"Karabin samopowtarzalny U.S., Rifle, cal. .30, M1 (Garand)"},"content":{"rendered":"

Historia konstrukcji:<\/strong>
\nKarabin samopowtarzalny M1 opracowa\u0142 ameryka\u0144ski konstruktor John Cantius Garand. Jego powstanie jest efektem zlecenia Ordnance Department (Zarz\u0105d Uzbrojenia Departamentu Wojny) z\u0142o\u017conego w 1919 roku w ameryka\u0144skim arsenale Springfield Armory. Pierwszy karabin zaprezentowano w 1920 roku. Mia\u0142 on bardzo ciekaw\u0105 konstrukcj\u0119 poniewa\u017c jego automatyka dzia\u0142a\u0142a na zasadzie wykorzystania ruchu wydmuchiwanej gazami sp\u0142onki. Zasilanie odbywa\u0142o si\u0119 z magazynk\u00f3w pude\u0142kowych mieszcz\u0105cych 20 lub 30 naboi. Podstawow\u0105 wad\u0105 by\u0142a zbyt du\u017ca masa broni wynosz\u0105ca 5,5 kg. Kolejny model z 1921 roku otrzyma\u0142 magazynek wewn\u0119trzny \u0142adowany ze standardowych \u0142\u00f3dek nabojowych.<\/p>\n

W 1927 roku w odpowiedzi na nowy konkurs opracowano kolejn\u0105 wersj\u0119 karabinu dostosowan\u0105 do nowej amunicji .276 Pedersen, zaopatrzony w magazynek wewn\u0119trzny zasilany \u0142adownikiem na 10 naboi. Otrzyma\u0142 on oznaczenie T3 i konkurowa\u0142 z karabinem T1 kt\u00f3rego projekt przygotowa\u0142 J. D. Pedersen.<\/p>\n

Po rezygnacji z wdro\u017cenia amunicji .276 Pedersen dokonano konwersji karabinu na standardow\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 amunicj\u0119 karabinow\u0105 .30-06 (w efekcie pojemno\u015b\u0107 \u0142adownika spad\u0142a do 8 naboi) w 1932 roku przeprowadzono pomy\u015blnie pr\u00f3by poligonowe. Ostatecznie zosta\u0142 on przyj\u0119ty na uzbrojenie ameryka\u0144skich si\u0142 zbrojnych w 1936 roku pod oznaczeniem U.S., Rifle, Caliber .30, M1<\/em> (indeks SNL B-21).<\/p>\n

Produkcja seryjna:<\/strong>
\nPa\u0144stwowy arsena\u0142 Springfield Armory w Springfield \u00a0(stan Massachusetts) \u2013 pierwsze 80 karabin\u00f3w M1 powsta\u0142o pod osobistym nadzorem Johna Garanda. Testy pierwszego egzemplarza seryjnego przeprowadzono na przyfabrycznej strzelnicy 21 lipca 1937 roku. \u0141\u0105cznie z prototypami od 1932 do wstrzymania produkcji w 1945 roku wyprodukowano 3.526.922 egzemplarze (numery seryjne z przedzia\u0142u od 1 do 388xxxx).<\/p>\n

Prywatne zak\u0142ady Winchester Repeating Arms Co. w New Haven (stan Connecticut) \u2013 pierwsze zam\u00f3wienie na 500 egzemplarzy z\u0142o\u017cono 4 kwietnia 1939 roku. Egzemplarze seryjne dostarczano od 27 grudnia 1940 roku. \u0141\u0105cznie do wstrzymania produkcji w 1945 roku wyprodukowano 513.880 egzemplarzy (numery seryjne w kilku blokach: od 100001 do 165500, od 1200001 do 1357473, od 2305850 do 2655849 oraz od 1601000 do 1640000).<\/p>\n

Dzi\u0119ki masowej produkcji (w szczytowym momencie w styczniu 1944 roku powstawa\u0142o w Springfield prawie 4 tysi\u0105ce karabin\u00f3w dziennie!) i wprowadzeniu licznych uproszcze\u0144 technologicznych cena jednostkowa by\u0142a naprawd\u0119 niewielka i w zale\u017cno\u015bci od producenta wynosi\u0142a (wszystkie ceny w USD):<\/p>\n\n\n\n\n\n
 <\/td>\n01.1941<\/td>\n01.1942<\/td>\n07.1942<\/td>\n01.1943<\/td>\n07.1943<\/td>\n<\/tr>\n
Springfield Armory<\/td>\n39,73<\/td>\n35,16<\/td>\n35,16<\/td>\n28,65<\/td>\n28,65<\/td>\n<\/tr>\n
Winchester<\/td>\n116,18<\/td>\n116,15<\/td>\n83,00<\/td>\n70,00<\/td>\n49,30<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Wersje:<\/strong>
\nObok podstawowego modelu karabinu podj\u0119to tak\u017ce produkcj\u0119 dedykowanego karabinu wyborowego. Wersja ta na etapie bada\u0144 otrzyma\u0142a oznaczenie M1E7, a po zestandaryzowaniu\u00a0 M1C i by\u0142a produkowana w latach 1944-1945. Poza monta\u017cem podstawy dla celownika teleskopowego (stosowano dwa modele M81 oraz M82 r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 siatk\u0105 celownicz\u0105) wprowadzono tak\u017ce sk\u00f3rzan\u0105 poduszk\u0119 T4 zak\u0142adan\u0105 na kolb\u0119 oraz t\u0142umik p\u0142omienia wylotowego M2.<\/p>\n

\n

Dane techniczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Kaliber:
\nAmunicja:
\nMasa:
\n 
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita:
\n 
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 lufy:
\nZasilanie:
\nSzybkostrzelno\u015b\u0107:<\/td>\n		7,62 mm
\n7,62×63 (.30-06 Springfield)
\nw\u0142asna 4,37 kg,
\nz bagnetem 5,1 kg
\nbez bagnetu 1103 mm,
\nz bagnetem 1356 mm
\n609 mm
\n\u0142adownik na 8 naboi
\npraktyczna 48 strz.\/min<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Opis konstrukcji:<\/strong>
\nAutomatyka broni wykorzystuje energi\u0119 gaz\u00f3w prochowych odprowadzanych poprzez boczny otw\u00f3r w lufie (ulokowany przy samym wylocie). Lufa o 4 prawoskr\u0119tnych bruzdach by\u0142a wkr\u0119cona w komor\u0119 zamkow\u0105. Zamek ryglowany przez obr\u00f3t symetrycznych rygli \u2013 prawy, d\u0142u\u017cszy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z odpowiednim wyci\u0119ciem w suwadle. W rurze komory gazowej pracowa\u0142 t\u0142ok w postaci za\u015blepionej z jednej strony rury, z drugiej strony \u0142\u0105cz\u0105cej si\u0119 z suwad\u0142em. Wewn\u0105trz t\u0142oka znajdowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce spr\u0119\u017cyna powrotna, kt\u00f3rej drugi koniec opiera\u0142 si\u0119 o mechanizm podajnika w magazynku. Do zasilania stosowano 8-nabojowe symetryczne \u0142adowniki umieszczane w sta\u0142ym wewn\u0119trznym pude\u0142kowym magazynku (u\u017cyto jednej spr\u0119\u017cyny b\u0119d\u0105cej r\u00f3wnocze\u015bnie spr\u0119\u017cyn\u0105 podajnika jak i spr\u0119\u017cyn\u0105 powrotn\u0105 suwad\u0142a). Po wystrzeleniu amunicji pusty \u0142adownik by\u0142 automatycznie wyrzucany, natomiast zamek pozostawa\u0142 w tylnym po\u0142o\u017ceniu u\u0142atwiaj\u0105c wprowadzenie nowego \u0142adownika. Po odci\u0105gni\u0119ciu zamka w tylne po\u0142o\u017cenie istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 r\u0119cznego usuni\u0119cia dysponuj\u0105cego nabojami \u0142adownika za pomoc\u0105 przycisku umieszczonego po lewej stronie komory zamkowej. Charakterystyczny odg\u0142os wyrzutu \u0142adownika wbrew obiegowym opiniom by\u0142 s\u0142yszalny jedynie z bliskiej odleg\u0142o\u015bci i bardzo wyra\u017anie informowa\u0142 strzelca o konieczno\u015bci uzupe\u0142nienia amunicji (tym bardzie \u017ce jest on usuwany bezpo\u015brednio przed nim, na linii celowania). Niestety operacja wprowadzenia nowego \u0142adownika nie by\u0142a ju\u017c taka \u0142atwa. O ile w pozycji stoj\u0105cej lub kl\u0119cz\u0105cej przytrzymanie nasad\u0105 d\u0142oni r\u0105czki prze\u0142adowania jest do\u015b\u0107 \u0142atwe to w pozycji le\u017c\u0105cej nie jest to ju\u017c wygodne, a zwolniony podczas tej operacji zamek mo\u017ce przytrz\u0105sn\u0105\u0107 kciuk strzelca. Mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego pozwala na prowadzenie ognia pojedynczego. Bezpiecznik umieszczono przed spustem i pracuje on w wyci\u0119ciu kab\u0142\u0105ka.<\/p>\n

Nak\u0142adka, \u0142o\u017ce i kolba drewniane. Celownik przeziernikowy regulowany za pomoc\u0105 pokr\u0119t\u0142a (wysuwa\u0142a si\u0119 podstawa przeziernika) by\u0142 wyskalowany od 100 do 1200 jard\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z muszk\u0105 w os\u0142onie.<\/p>\n

\n

Amunicja:<\/strong>
\nNaboje by\u0142y fabrycznie pakowane w \u0142adowniki zawieraj\u0105ce 8 naboi. Masa pustego \u0142adownika wynosi 27 gram, natomiast za\u0142adowanego pociskami zwyk\u0142ymi ok. 250 gram. R\u0119czne nape\u0142nienie \u0142adownika jest do\u015b\u0107 \u0142atwe \u2013 pierwsze 5 naboi po prostu uk\u0142ada si\u0119 wewn\u0105trz, nast\u0119pne 2 dopycha si\u0119 palcem do dowolnego ko\u0144ca, a ostatni nab\u00f3j wprowadzamy podobnie jak do zwyk\u0142ego magazynka pude\u0142kowego.<\/p>\n

\n

Zwyk\u0142a Cartridge, Caliber .30, Ball, M1<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nMasa pocisku:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		84,8 mm
\n11,2 g
\n793 m\/s
\nmaksymalna 5.500 jard\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk pe\u0142nop\u0142aszczowy z o\u0142owianym rdzeniem. Pocisk mia\u0142 zoptymalizowan\u0105 balistyk\u0119 do strzelania na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n

\n

Zwyk\u0142a Cartridge, Caliber .30, Ball, M2<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		84,8 mm
\n28,4 mm
\n26,96 g
\n9,8 g
\n835 m\/s
\nmaksymalna 3.450 jard\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk pe\u0142nop\u0142aszczowy z o\u0142owianym rdzeniem. Amunicja opracowana w 1938 roku zoptymalizowana do prowadzenia p\u0142askotorowego ognia na dystansie do 1.500 jard\u00f3w.<\/p>\n

\n

Zwyk\u0142a ze smugaczem Cartridge, Caliber .30, Tracer, M1<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa pocisku:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:<\/td>\n		84,8 mm
\n36,8 mm
\n25,85 g
\n812 m\/s<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Pocisk pe\u0142nop\u0142aszczowy z o\u0142owianym rdzeniem w kt\u00f3rego dennej cz\u0119\u015bci umieszczono smugacz. Czubek pocisku oznaczony kolorem czerwonym.<\/p>\n

\n

Przeciwpancerna Cartridge, Caliber .30, Armour Piercing, M2<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:
\nMasa pocisku:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa:
\nDono\u015bno\u015b\u0107:<\/td>\n		84,8 mm
\n35,6 mm
\n27,47 g
\n10,74 g
\n828 m\/s
\nmaksymalna 4.500 jard\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Amunicja u\u017cywana do zwalczania cel\u00f3w chronionych lekkim pancerzem oraz umocnie\u0144 polowych. Z odleg\u0142o\u015bci 100 jard\u00f3w (91 m) pocisk przebija\u0142 p\u0142yt\u0119 pancern\u0105 o grubo\u015bci 4,2 cala (10,66 mm). Czubek pocisku oznaczony kolorem czarnym.<\/p>\n

\n

Miotaj\u0105ca granaty nasadkowe Cartridge, Caliber .30, Granade, M3<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nMasa naboju:<\/td>\n		63,2 mm
\n16,07 g<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Amunicja opracowana do wystrzeliwania granat\u00f3w z nasadek karabinowych zak\u0142adanych na wylot lufy.<\/p>\n

\n

\u015alepa Cartridge, Caliber .30, Blank, M1909<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nMasa naboju:<\/td>\n		63,2 mm
\n14,13 g<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Amunicja u\u017cywana podczas szkolenia oraz do cel\u00f3w salutacyjnych. \u0141uska pozbawiona pocisku.<\/p>\n

\n

Testowa Cartridge, Caliber .30, Ball, High Pressure Test, M1<\/span><\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 naboju:
\nD\u0142ugo\u015b\u0107 pocisku:
\nMasa naboju:<\/td>\n		84,8 mm
\n31,2 mm
\n27,99 g<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Amunicja u\u017cywana dla testowania wytrzyma\u0142o\u015bci lufy badanej broni, o zwi\u0119kszonym \u0142adunku miotaj\u0105cym.<\/p>\n

\n

W s\u0142u\u017cbie niemieckiej przej\u0119te egzemplarze otrzyma\u0142y oznaczenie 7,62 mm Selbstladegewehr 251 (a)<\/em><\/strong>.<\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h1>\n

Instrukcja FM 23-5 \u201eU.S. Rifle, Caliber .30, M1\u201d, 1940<\/h1>\n

Instrukcja TM 9-1275 \u201eU.S. Rifles, Cal. .30 M1, M1C (Sniper’s), and M1D (Sniper’s) \u201d, 1947<\/h1>\n

Instrukcja TM 9-2200 \u201eSmall Arms, Light Field Mortars and 20-mm Aircraft Guns\u201d, 1943 r.<\/h1>\n

Terry Gander, Peter Chamberlain \u201eEnzyklop\u00e4die deutscher waffen 1939-1945\u201d, wyd. Motorbuch Verlag, 2006 r.<\/h1>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia konstrukcji: Karabin samopowtarzalny M1 opracowa\u0142 ameryka\u0144ski konstruktor John Cantius Garand. Jego powstanie jest efektem zlecenia Ordnance Department (Zarz\u0105d Uzbrojenia Departamentu Wojny) z\u0142o\u017conego w 1919 …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2761"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9516,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2761\/revisions\/9516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}