{"id":6428,"date":"2012-01-02T00:07:27","date_gmt":"2012-01-01T22:07:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dws-xip.pl\/encyklopedia\/?p=6428"},"modified":"2012-12-12T15:37:55","modified_gmt":"2012-12-12T13:37:55","slug":"tankac1-au","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/tankac1-au\/","title":{"rendered":"Czo\u0142g szybki Australian Cruiser Tank Mark I (AC 1) \u201eSentinel\u201d"},"content":{"rendered":"

Historia konstrukcji:<\/strong><\/p>\n

Czo\u0142g szybki opracowany w Australii. W listopadzie 1940 roku po zapoznaniu si\u0119 z konstrukcj\u0105 brytyjskiego czo\u0142gu szybkiego A-15 \u201eCrusader\u201d<\/em> zosta\u0142a wydana specyfikacja na produkcj\u0119 2.000 czo\u0142g\u00f3w szybkich o masie w przedziale 16-20 ton, uzbrojonego w armat\u0119 QF 2-pdr oraz zaopatrzonego w opancerzenie o grubo\u015bci 2 cali (50,8 mm). W 1942 roku wymagania grubo\u015bci pancerza podniesiono do 2 1\/2 cala (63,5 mm), a nast\u0119pnie do 3 cali (76 mm) – ta druga warto\u015b\u0107 nie zosta\u0142a ju\u017c uwzgl\u0119dniona przez konstruktor\u00f3w. Dla czo\u0142gu zak\u0142adano pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 na poziomie 35 mph (56 km\/h). Uk\u0142ad konstrukcyjny podwozia mia\u0142 si\u0119 opiera\u0107 o konstrukcj\u0119 ameryka\u0144skiego czo\u0142gu \u015bredniego M3<\/em>. Poniewa\u017c na terenie Australii nie produkowano silnik\u00f3w o du\u017cej mocy nap\u0119d mia\u0142 zapewni\u0107 zesp\u00f3\u0142 sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 3 samochodowych silnik\u00f3w Cadillac typ 75, nap\u0119dzaj\u0105cych wsp\u00f3ln\u0105 przek\u0142adni\u0119 zbiorcz\u0105. W maju 1941 roku zawieszono prace na korzy\u015b\u0107 projektu AC 2<\/em>.<\/p>\n

Powr\u00f3cono do niego dopiero we wrze\u015bniu tego roku. Prototyp uko\u0144czono w styczniu 1942 roku. Powsta\u0142y razem 3 pojazdy:<\/p>\n

E1 – do test\u00f3w trakcyjnych<\/p>\n

E2 – do test\u00f3w uzbrojenia<\/p>\n

E3 – wzorzec produkcyjny dla pojazd\u00f3w seryjnych, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 pierwszy numer seryjny AC1 8001<\/p>\n

Badania trakcyjne wykaza\u0142y bardzo dobre osi\u0105gi – pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna na drodze wynosi\u0142a 40 mph (64 km\/h), a w terenie dochodzi\u0142a do 32 mph (52 km\/h). Producentem pojazdu by\u0142y zak\u0142ady Chullora Railway Workshops z Sydney. Produkcja seryjna ruszy\u0142a dopiero w sierpniu 1942 i trwa\u0142a do lipca 1943 roku. Wyprodukowano 65 egzemplarzy seryjnych.<\/p>\n

\n

Dane techniczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga:
\nMasa:
\nWymiary:
\nJednostka nap\u0119dowa:
\n 
\n 
\n 
\nSkrzynia przek\u0142adniowa:
\nPr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna:
\nZasi\u0119g:
\nUzbrojenie:
\n 
\n 
\n 
\n 
\n 
\nOpancerzenie:<\/td>\n		5 os\u00f3b
\n27.500 kg
\n6.350 x 2.800 x 2.560 mm
\n3 sprz\u0119\u017cone silniki ga\u017anikowe Cadillac typ 75,
\no pojemno\u015bci 5,7 l ka\u017cdy i \u0142\u0105cznej mocy 330 bhp przy 3050 obr.\/min,
\n5 bieg\u00f3w do przodu plus wsteczny
\nna drodze 48 km\/h
\n175 km
\n1 armata QF 2-pdr. Mk. IX
\n2 karabiny maszynowe .303-in Vickers Mk. XXI
\n1 karabin maszynowy .303 Bren Mk. I
\n1 pistolet maszynowy Thompson
\n6 granat\u00f3w r\u0119cznych
\ndo 65 mm<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

Opis konstrukcji:<\/strong><\/p>\n

Pojazd zbudowany w klasycznym uk\u0142adzie konstrukcyjnym z przedzia\u0142em kierowania z przodu, wie\u017ca po \u015brodku, a jednostk\u0105 nap\u0119dow\u0105 w tylnej cz\u0119\u015bci pojazdu.<\/p>\n

\n

Kad\u0142ub:<\/p>\n

Dno wanny kad\u0142uba by\u0142o wykonane z p\u0142yty pancernej walcowanej. \u015aciany boczne i strop kad\u0142uba by\u0142y wykonywane jako jeden odlew w zak\u0142adach Bradford Kendall Ltd. Taka konstrukcja upraszcza\u0142a proces produkcyjny, eliminowa\u0142a potrzeb\u0119 czasoch\u0142onnego pasowania i obrabiania element\u00f3w oraz \u0142\u0105czenia poszczeg\u00f3lnych sekcji. Grubo\u015b\u0107 pancerza przedniego wynosi\u0142a od 2 1\/2 do 1 3\/4 cala (63,5-44,5 mm) w zale\u017cno\u015bci od k\u0105ta nachylenia powierzchni pancerza wzgl\u0119dem potencjalnej p\u0142aszczyzny ostrza\u0142u \u015brodkami przeciwpancernymi przeciwnika. Boczne \u015bciany kad\u0142uba oraz \u015bciana tylna mia\u0142y grubo\u015b\u0107 2,5 cala (63,5 mm) natomiast strop 7\/8 cala (23 mm). P\u0142yta denna mia\u0142a grubo\u015b\u0107 5\/8 cala (16 mm). Pierwsze 13 pojazd\u00f3w nie przesz\u0142o procesu utwardzania powierzchni pancerza, wi\u0119c mog\u0142y one s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie do cel\u00f3w szkoleniowych. Ze wzgl\u0119du na brak zasob\u00f3w niklu australijski pancerz ABP (Australian Bulletproof Plate) tego pierwiastku nie zawiera\u0142, a mimo to uzyskano bardzo dobre parametry wytrzyma\u0142o\u015bciowe (twardo\u015b\u0107 230-240 HB, odporno\u015b\u0107 na nacisk 756 MPa) i ze wzgl\u0119du na mi\u0119kko\u015b\u0107 nie dawa\u0142 wielu wewn\u0119trznych od\u0142amk\u00f3w w przypadku trafienia przez pocisk przeciwnika bez penetracji.<\/p>\n

\n

Wie\u017ca:<\/p>\n

Wykonana jako jeden odlew do kt\u00f3rego przymocowywano \u015brubami jedynie kompletne jarzmo dzia\u0142a mieszcz\u0105ce uzbrojenie – pozwala\u0142o to tak\u017ce na \u0142atwe modernizowanie jej w przysz\u0142o\u015bci np. poprzez wymian\u0119 na inny wz\u00f3r armaty. Armata oraz sprz\u0119\u017cony karabin maszynowy by\u0142y umieszczone w jarzmie podobnym do zastosowanego we francuskich czo\u0142gach Renault R-35<\/em> i Hotchkiss H-35<\/em>. Do naprowadzania uzbrojenia wykorzystywano celownik teleskopowy Telescopes, sighting, No. 24B, Mk. V. Wie\u017ca by\u0142a obracana silnikiem elektrycznym (pracuj\u0105cym na napi\u0119ciu 40 V) z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 20 stopni na sekund\u0119. Opancerzenie wynosi\u0142o od 2 \u00bd cala (63,5 mm) do 2 cali (50,8 mm) na skosach. Strop mia\u0142 grubo\u015b\u0107 1 3\/8 cala (35 mm).<\/p>\n

W wie\u017cy znajdowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce radiostacja Wirerless Set, No. 19, Mk. II (Aust.)<\/em> korzystaj\u0105ca z anteny pr\u0119towej. Pracowa\u0142a ona na napi\u0119ciu 12 V i korzysta\u0142a z w\u0142asnego akumulatora.<\/p>\n

Dodatkowo w wie\u017cy znajdowa\u0142a si\u0119 skrzynka z granatami oraz rakietnica Pistol, Signal, No. 1 Mk. II<\/em>I z zapasem 12 naboi.<\/p>\n

\n

Uk\u0142ad nap\u0119dowy:<\/p>\n

Zastosowano samochodowe silniki Cadillac typ 75 o 8 cylindrach w uk\u0142adzie widlastym. Stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 6,25:1. Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa silnika wynosi\u0142a 3600 obr.\/min. Stosowano dwugardzielowe ga\u017aniki dolnoss\u0105ce typu Stromberg A.A.V. 26. Uk\u0142ad zap\u0142onowy Delco Remy o napi\u0119ciu 6 V. 3 akumulatory o pojemno\u015bci 130 Ah.<\/p>\n

Zapas paliwa rozmieszczono w 5 zbiornikach o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 140 galon\u00f3w.<\/p>\n

Ka\u017cdy silnik mia\u0142 w\u0142asn\u0105 ch\u0142odnice typu samochodowego. Standardowe sprz\u0119g\u0142o by\u0142o na sta\u0142e za\u0142\u0105czone i roz\u0142\u0105czane jedynie w przypadku awarii silnika. Sprz\u0119g\u0142o g\u0142\u00f3wne wielotarczowe.<\/p>\n

Dwa silniki znajdowa\u0142y si\u0119 obok siebie z przodu, natomiast trzeci by\u0142 umieszczony troch\u0119 z ty\u0142u. Wszystkie by\u0142y pod\u0142\u0105czone kr\u00f3tkim wa\u0142em do zdawczej przek\u0142adni, z kt\u00f3rej d\u0142ugi wa\u0142 nap\u0119dowy przebiegaj\u0105cy pod pod\u0142og\u0105 wie\u017cy przekazywa\u0142 nap\u0119d do planetarnej skrzyni przek\u0142adniowej (5 prze\u0142o\u017ce\u0144 do przodu plus wsteczny) znajduj\u0105cej si\u0119 z przodu kad\u0142uba, nast\u0119pnie z u\u017cyciem transmisji typu Cletrac (mechanizm r\u00f3\u017cnicowy sprz\u0119gni\u0119ty z pneumatycznym uk\u0142adem hamulcowym) nap\u0119d by\u0142 przekazywany przez przek\u0142adni\u0119 ko\u0144cow\u0105 na przednie ko\u0142a nap\u0119dzaj\u0105ce g\u0105sienice. Dost\u0119p do transmisji by\u0142 mo\u017cliwy poprzez pokryw\u0119 w przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, przykr\u0119can\u0105 \u015brubami. G\u0105sienice o szeroko\u015bci 16 cali (406 mm) dw\u00f3ch wersji: – ameryka\u0144skie T51 z gumowymi nak\u0142adkami – australijskie Steel Track Mark VI Australian Pattern kt\u00f3rych konstrukcja by\u0142a wzorowana na g\u0105sienicach stosowanych w brytyjskich czo\u0142gach szybkich i transporterach Universal Carrier<\/em>. Z ty\u0142u kad\u0142uba znajdowa\u0142y si\u0119 ko\u0142a napinaj\u0105ce g\u0105sienice, a jej g\u00f3rny bieg podtrzymywa\u0142y 3 rolki.<\/p>\n

Sterowanie odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 dw\u00f3ch d\u017awigni. Minimalny promie\u0144 skr\u0119tu by\u0142 do\u015b\u0107 du\u017cy i wynosi\u0142 58 st\u00f3p.<\/p>\n

Zdolno\u015bci terenowe pojazdu by\u0142y bardzo dobre:<\/p>\n

– pokonywanie przeszk\u00f3d o wysoko\u015bci 1 metra<\/p>\n

– pokonywanie z marszu brod\u00f3w o g\u0142\u0119boko\u015bci 1 metra<\/p>\n

– pokonywanie row\u00f3w o szeroko\u015bci 2,4 metra<\/p>\n

– zdolno\u015b\u0107 do operowania na zboczu o nachyleniu 35 stopni<\/p>\n

Dla zwi\u0119kszenia trwa\u0142o\u015bci zespo\u0142u nap\u0119dowego ograniczono pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 czo\u0142g\u00f3w seryjnych i na poszczeg\u00f3lnych biegach wynosi\u0142a ona:<\/p>\n

1 bieg – 5 km\/h<\/p>\n

2 bieg – 10 km\/h<\/p>\n

3 bieg – 20 km\/h<\/p>\n

4 bieg – 35 km\/h<\/p>\n

5 bieg – 48 km\/h<\/p>\n

wsteczny – 6 km\/h<\/p>\n

\n

Za\u0142og\u0119 pojazdu stanowi\u0142o 5 os\u00f3b: kierowca, strzelec, dow\u00f3dca, celowniczy i \u0142adowniczy. Kierowca i strzelec zajmowali miejsca w przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, natomiast pozosta\u0142ych trzech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi zajmowa\u0142o miejsca na stanowiskach w wie\u017cy.<\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h1>\n

Instrukcja \u201eTanks Australian Cruiser Mark-1. Instruction book (provisional).\u201d<\/h1>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia konstrukcji: Czo\u0142g szybki opracowany w Australii. W listopadzie 1940 roku po zapoznaniu si\u0119 z konstrukcj\u0105 brytyjskiego czo\u0142gu szybkiego A-15 \u201eCrusader\u201d zosta\u0142a wydana specyfikacja na …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6428"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6429,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6428\/revisions\/6429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dws-xip.com\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}