![]()
Po rozpadzie Czechos這wacji 15 marca 1939 roku, wielu czechos這wackich polityk闚 i 穎軟ierzy opu軼i這 sw鎩 kraj, udaj帷 si� na emigracj�.
Wi瘯sza cz窷� z nich uda豉 si� do Francji, gdzie trafi這 ich oko這 czterech tysi璚y, z czego przez terytorium polskie przedosta這 si� i w sze軼iu
transportach wyp造n窸o z Gdyni 1212 穎軟ierzy (w tym 477 lotnik闚). Wst瘼owali oni nast瘼nie do francuskiej Legii Cudzoziemskiej, a lotnicy do si�
powietrznych Arme l'Air.
![]() Dekoracja lotnik闚 czechos這wackich za udzia� w walkach w 1939 roku w obronie polskiego nieba (oznaczeni x od lewej: V. Fisher, Vojtisek, V. Jelinek, Broz, 灤rmak, Jar. Kamarad, Leo Herba熥a, Francisek Naxera, Josef Rehak (1941 r., Wielka Brytania)
W Polsce pozosta這 ok. 1000 穎軟ierzy (w tym 190 lotnik闚), kt鏎zy nie chcieli si� udawa� na obczyzn�, ale wzorem legion闚 z I Wojny 安iatowej
walczy� o niepodleg這嗆 swojego kraju. 23 maja przyby� do Polski genera� armii Lev Prchala, a 20 czerwca pu趾ownik Ludvik Svoboda. Ze wzgl璠u na rang� stan瘭i oni na czele tworz帷ych si� oddzia堯w. Wybuch wojny 1 wrze郾ia przerwa� dzia豉nia organizacyjne i 3 wrze郾ia dekretem prezydenta Ignacego Mo軼ickiego powo豉no Legiony Czeski i S這wacki, dzia豉j帷e razem jako Legion Czechos這wacki, kt鏎ego dow鏚c� zosta� mianowany genera� broni Lev Prchala. Marsza貫k Edward 妃ig造-Rydz wyda� tak瞠 odezw� do 穎軟ierzy czechos這wackich, zach璚aj帷 ich do ochotniczego wst瘼owania do tworzonych jednostek. Na miejsce formowania Legionu Czechos這wackiego wytypowano o鈔odek w Le郾ej, kt鏎ego komendantem by� pu趾ownik Karol Zborowski,
a oficerem 陰cznikowym major Henryk Smrotecki. Z Bronowic Ma造ch do Le郾ej pierwszy transport kolejowy odjecha� ju� 30 sierpnia wieczorem,
przybywaj帷 na miejsce nast瘼nego dnia. 31 sierpnia przyby� r闚nie� pu趾ownik Ludvik Svoboda i obj掖 dowodzenie nad zgromadzonymi tam oddzia豉mi
(ok. 700 os鏏). 4 wrze郾ia grupa oko這 200 Czechos這wak闚, kt鏎zy pozostali jeszcze w Bronowicach, pod dow鏚ztwem kapitana Divoky wyruszy豉
kolej� do Le郾ej. Po przymusowym postoju w 安idniku w dniach 6-9 wrze郾ia, spowodowanym konieczno軼i� odgruzowania zbombardowanego przez niemieckie
lotnictwo miasta, Czechos這wacy przybyli do Le郾ej 12 wrze郾ia, nikogo ju� nie zastaj帷. Udali si� wi璚 na po逝dniowy wsch鏚, 18 wrze郾ia osi庵aj帷
Delaty�. Z tej miejscowo軼i ju� pieszo przez Berez闚-Kosowo-Kuty udali si� w stron� rumu雟kiej granicy, przekraczaj帷 j� 19 wrze郾ia.
皋軟ierze lotnictwa czechos這wackiego przedostawali si� do Polski na r騜ne sposoby - pieszo, kolej� jak r闚nie� na pok豉dzie swoich samolot闚.
Wymienionych wy瞠j lotnik闚 skierowano do Eskadry 鑿iczebnej Obserwator闚, gdzie pod okiem instruktor闚: starszego sier瘸nta J霩efa Zwierzy雟kiego,
sier瘸nta Boles豉wa Hofmana oraz plutonowego rezerwy Wilhelma Kosarza, zapoznali si� z typami samolot闚 u篡wanymi w naszym lotnictwie.
Po og這szeniu mobilizacji 30 sierpnia 1939 roku w szeregi naszego lotnictwa wcielono 93 lotnik闚 czechos這wackich, a dalszych 97 oczekiwa這 na
przydzia� w o鈔odkach w Bronowicach i Le郾ej. Z personelu tego rozpocz皻o 4 wrze郾ia tworzenie Czechos這wackiej Eskadry Rozpoznawczej, a cz窷�
personelu znalaz豉 si� w utworzonym 7 wrze郾ia plutonie porucznika pilota Zbigniewa Osuchowskiego.
Czechos這wacka Eskadra Rozpoznawcza organizowa豉 si� na lotnisku G鏎a Pu豉wska k/Pu豉w i po skompletowaniu liczy豉 ok. 60 cz這nk闚 personelu i
dysponowa豉 11 samolotami Potez XXV i RWD-8. Po wykonaniu kilku lot闚 zapoznawczych przenios豉 si� na l康owisko Krzywda k/Radzynia Podlaskiego.
W dniach 7-9 wrze郾ia miejscem jej stacjonowania by造 Be鹵yce k/Lublina, a do 12 wrze郾ia Wola Ga喚zowska k/Bychawy. Na dalszym szlaku znalaz造
si� lodowiska w Piaskach Luterskich, Radziechowie i Lubomli. 15 wrze郾ia eskadr� przerzucono na lotnisko Kiwierce k/Kowla, gdzie z powodu mg造
podczas l康owania w terenie przygodnym uszkodzono 3 samoloty. Nast瘼nego dnia pozosta貫 maszyny odlecia造 do ㄆcka.
Stacjonuj帷y na l康owisku ko這 maj徠ku Wielkie So郾iewice pluton porucznika obserwatora Zbigniewa Osuchowskiego przyj掖 w swoje szeregi kilku
lotnik闚 czechos這wackich (mi璠zy innymi plutonowych pilot闚 Josef Frantisek, Matej Pavlovic, Zdenek Skarvada, Tomas Motycka i kapral pilot Josef
Balejka) oraz ich dotychczasowych polskich instruktor闚.
Lotnicy czechos這waccy wykonali oko這 400 lot闚 w og鏊nym czasie 1 500 godzin. Podczas walk w Polsce w 1939 roku odnotowano nast瘼uj帷e straty:
![]() Plutonowy pilot Tomas Moty熥a z plutonu porucznika obserwatora Zbigniewa Osuchowskiego odznaczony Krzy瞠m Walecznych.
Bibliografia: |